SAO TA CỨ MÃI CHUNG CHUNG…

Bài viết gợi ý về vấn đề Lượng hóa mục tiêu, chuẩn đầu ra và xây dựng hình mẫu sinh viên Ngoại thương
71abe2c56082fdb309d7e94cd88700123c001e05
“Nhận thức là quá trình đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiến – đó là con đường biện chứng của sự nhận thức chân lý, của sự nhận thức hiện thức khách quan….” – V.I. Lenin

“Chị bạn kể: Hôm trước, có bạn sinh viên gọi điện hỏi nhà chị ở đâu để đến nhân công việc gia sư? Chị trả lời, nhà chị ở Chung cư B. Chị đang định chỉ đường cụ thể thì bạn nhanh chóng đáp: Em cảm ơn chị, em sẽ google đường đến nhà chị! 15 phút nữa em đến ạ!”
Tối qua, sau khi nói chuyện với một thầy giáo (và bây giờ may mắn được là đồng nghiệp với thầy), thấy cảm phục thầy về cái TÂM với sinh viên Ngoại thương. Thấy có động lực thôi thúc làm một cái gì đó, nho nhỏ thôi. Như là một lời cảm ơn, một sự tri ân trong mùa hiến chương. Tháng 11 về, mùa thu vẫn về trong lòng phố.
Bài viết này dành cho những bạn sinh viên Ngoại thương nói riêng và tham khảo đối với các bạn trẻ nói chung. Bởi vì, từ kinh nghiệm thực tiễn và quan sát trực quan sinh động của tác giả gói gọn trong khuôn khổ trường Ngoại thương, nên những nhận định mang tính chủ quan và phạm vi hẹp chứ không mang tính qui chụp hay toàn diện. Phương pháp chỉ là quan sát, kinh nghiệm và mục đích đơn giản là chia sẻ.
Hiện nay, các bạn trẻ cứ mãi loay hoay với những câu hỏi hết sức quen thuộc về mục tiêu của cuộc sống, của việc học tập và mãi loay hoay tìm định nghĩa cho khái niệm về hạnh phúc và thành công. Và rồi, có những bạn vẫn rất tự tin, rành mạch và trôi chảy trả lời những câu hỏi đó, nhưng đa phần các câu trả lời bao gồm những khái niệm hết sức chung chung.
Gần đây, khi người ta vẫn mãi loay hoay, xoay sở để tìm lối ra cho việc định hình cho sinh viên, cho giới trẻ một hình mẫu để noi theo. Nhưng rồi, đa số các khái niệm đưa ra vẫn cứ chung chung theo kiểu: tự tin, năng động, sáng tạo, bản lĩnh, hội nhập, trách nhiệm, kỹ năng tốt,… Nhưng khi đi sâu vào định nghĩa và phân tích những “mỹ từ” này thì chúng ta lại bước vào một ma trận với sự luẩn quẩn dùng cái này để giải thích cái kia. Mặt khác, đôi khi, chúng ta tự dễ dãi cho nhau, bao dung một cách lấp liếm. Sau đó, khi đã trả lời gần xong cho các định nghĩa đó thì đã hết gần 4 năm đại học, một số bạn không còn kịp thời gian để làm gì nữa. Bên cạnh đó, có những anh chị, những bạn sinh viên mà tôi hết sức ngưỡng mộ khi họ luôn làm chủ cuộc sống của mình. Tôi không dám nói là thành công nhưng tôi thấy họ sống mạnh mẽ và sinh động. Điểm chung mà tôi thấy ở họ đó là CON SỐ và MINH CHỨNG.
Nhân đây, tôi xin phép được chia sẻ một ý kiến cá nhân đối với vấn đề về việc lượng hóa mục tiêu, chuẩn đầu ra và xây dựng hình mẫu sinh viên Ngoại thương. Dẫu biết rằng, sẽ rất khó để có một công thức chung nhất cho tất cả các bạn. Do đó, các bạn cần phải tự “customize” để áp dụng cho trường hợp của mình. Nhưng hy vọng sẽ đưa ra cho các bạn một số gợi ý để định hướng hành động.
Một trong những công cụ đã giúp tôi có cuộc sống có lẽ là dễ dàng hơn và chủ động hơn đó là mục tiêu SMART. Có lẽ, lý thuyết này không còn xa lạ với các bạn sinh viên trong cái thời buổi mà kỹ năng mềm nhan nhản và đôi khi làm người ta quên cả kiến thức nền tảng như bây giờ. Nhưng thực sự đó là một công cụ hết sức đơn giản mà hiệu quả nếu biết áp dụng một cách KIÊN TRÌ. Trải quả 07 năm áp dụng, kể từ khi được biết đến nó trong một lần được bạn dắt đi hội thảo về kỹ năng quản lý thời gian, tôi thấy cuộc sống tôi đã đơn giản và chủ động hơn.
1. Chấm dứt sự chung chung (Specific): đã đến lúc bỏ qua các khái niệm to lớn, nghe rất hay nhưng quá đỗi chung chung. Hãy bắt đầu từ những điều hết sức đơn giản, hàng ngày và xung quanh bạn. Mọi người hay nói tôi khá “nông dân” và đơn giản, tôi bắt đầu từ những vấn đề cơm áo, gạo tiền, trực nhà, rửa nhà vệ sinh, giặt đồ cho đến đọc sách, học bài, viết luận văn, viết báo, hướng dẫn sinh viên. Hãy tạm xa những bác tỷ phú nổi danh thế giới, hay những gương điểm hình nào đó xa xôi tận phương trời nào đó. Câu chuyện bây giờ là sự cụ thể. Tất cả cần chi tiết được gọi tên bằng các danh từ riêng cụ thể, rõ ràng và dễ hiểu gắn liền với cuộc sống của mỗi bạn. Nếu bạn không bắt đầu từ những điều nhỏ nhất sẽ chẳng tới đâu cả. Hãy cố gắng ghi lại những việc bạn làm mỗi ngày vào một cuốn sổ tay nho nhỏ với giá khoảng dưới 20.000 đồng. Mạnh dạn ghi ra (chứ không phải đánh máy) những vấn đề tồn tại của bản thân, những mục tiêu của mình trong thời gian cụ thể (1 năm, 2 năm hoặc 1 tháng hay 1 tuần).
2. Lượng hóa mục tiêu: Đây là yếu tố tôi tâm đắc nhất. Có lẽ do là dân học tự nhiên từ nhỏ và sau này làm việc với con số, do đó, tôi đặc biệt thích thú với các con số. Cần lượng hóa cụ thể từng mục tiêu – không – chung – chung bên trên. Từ việc giặt đồ trong vòng bao nhiêu phút, tần suất bao nhiêu 1 tuần. Cho đến các mục tiêu về đọc sách, đọc bao nhiêu cuốn, đọc những cuốn nào,… Hiện tại các yêu cầu và chuẩn mực để xác định sự thành công của sinh viên cũng khá là chung chung dạng: Sử dụng thành thạo các phần mềm ứng dụng văn phòng, Tiếng Anh giao tiếp, kỹ năng giao tiếp tốt, khả năng làm việc nhóm. Cá nhân tôi thấy các bạn phải tự lượng hóa các yếu tố này bằng các cách cụ thể, điểm mặt, đặt tên. Văn phòng là phần mềm nào, trong mỗi phần mềm bạn biết cái gì trong đó, bạn đánh máy được bao nhiêu từ 1 phút, bạn biết được khoảng bao nhiêu công thức excel,… Dĩ nhiên không cần quá chính xác nhưng phải trong một khoảng giới hạn cụ thể. Tôi có một ví dụ vui vui, khi tôi mua một vật dụng nào đó, tôi luôn cố gắng ước lượng thời gian hoàn vốn và các dòng tiền có thể tạo ra từ đồ vật đó một cách trực tiếp hoặc gián tiếp, và giá trị tạo ra chắc chắn phải lớn hơn đầu tư ban đầu. Chẳng hạn, một bạn sinh viên hoàn toàn có thể mua một chiếc điện thoại Smart phone 10 triệu đồng, như từ chiếc điện thoại đó, bạn phải tạo ra được 1 giá trị nhiều hơn 10 triệu đồng. Ví dụ, nhờ nó bạn tìm được việc làm thêm, sử dụng google map giúp tiết kiệm thời gian, tiền điện thoại của bạn và người khác, bạn học tiếng Anh bằng chiếc điện thoại đó, hoặc nhờ nó bạn gọi Skype, viber với gia đình giúp tiết kiệm bao nhiêu tiền một tháng,…
3. Minh chứng: Sau khi bạn đã có được những sự cụ thể và lượng hóa mục tiêu, thì hãy bước vào hành động. Sau khi hành động, bạn sẽ tích lũy cho mình cách minh chứng. Hãy tập cho mình lối suy nghĩ và cách sống với những minh chứng. Bạn sẽ có một kho tàng các minh chứng sống động. Theo phương pháp văn chứng minh, các minh chứng đưa ra càng thuyết phục bao nhiêu, cụ thể bao nhiêu thì bài làm các đạt kết quả cao. Các minh chứng đó không phải của “con nhà người ta” hay “ở nước ngoài”. Các minh chứng đó đến từ những điều bạn đã làm, đã trải nghiệm. Ví dụ, bạn là người có kỹ năng làm việc nhóm tốt, bằng chứng là tốt là bạn đã làm bao nhiêu nhóm, tham gia được bao nhiêu cuộc thi, bao nhiêu bài báo cáo, dự án,… Trong số đó, lần làm việc nhóm nào bạn thấy thành công nhất? Vì sao? Lần nào thấy thất bại? Vì sao? Bạn có kỹ năng thuyết trình tốt là thuyết trình bao nhiêu lần? Ở đâu? Bạn đã làm được bao nhiêu cái file power point? Đã áp dụng được những phương pháp hỗ trợ nào? Như thế nào? Cái nào thấy hay? Cái nào thấy chưa tốt? Các phần mềm văn phòng bạn có thể thành thạo là gì? Bạn có biết làm mục lục tự động không? Có biết sử dụng Mail merge không? Bạn có biết sử dụng các tính năng của google không? Bạn có biết sử dụng các ứng dụng của các apps trên điện thoại thông minh, máy tính để hỗ trợ bạn không? Các apps đó là gì? Đã áp dụng ở đâu? Khi nào? Hãy tự kể câu chuyện của bạn bằng những minh chứng hùng hồn. Cuộc đời bạn sẽ là câu chuyện thú vị đến mức bạn phải bất ngờ.
4. Lượng hóa mục tiêu, chuẩn đầu ra và xây dựng hình mẫu sinh viên Ngoại thương: Một số bạn đang phân vân với con đường mình đi và kế hoạch của việc học tập và cuộc sống, tôi nghĩ các bạn phải lượng hóa được các mục tiêu. Cần phải có một chuẩn đầu ra và hình mẫu sinh viên Ngoại thương mang tính chất khung mang tính hướng dẫn định hướng để dựa trên công thức chung đó, mỗi bạn sẽ cụ thể cho mình. Những định hướng đó cần phải cần có các chỉ tiêu cụ thể và gắn liền với các con số. Tôi hình dung đến đơn giản đó chỉ là 1 tờ giấy A4 với các gạch đầu hàng, được chia ra từng đề mục chính, trong đó mỗi phần luôn có yếu tố “Khác”. Mỗi sinh viên khi bắt đầu cuộc hành trình của mình sẽ được phát. Chính điều “khác” này sẽ tạo ra đặc điểm riêng biệt của từng bạn và do các bạn tự điền vào, nhưng trước tiên, các bạn cần “tick” vào hết các yếu tố đã được liệt kê. Định kỳ mỗi học kỳ hay mỗi năm sẽ nhìn lại và kiểm tra xem chúng ta đã làm được gì? Chúng ta phải khắt khe với nhau một tí bởi lẽ “ngoài kia” người ta đã chạy rất nhanh và đi rất xa rồi. Một bộ phận không nhỏ các bạn sinh viên của chúng ta vẫn ngồi đó với những ước mơ hoài bão lớn nhưng không hề hành động. Tôi thấy cái chúng ta đang thiếu đó là các khai thác (tận dụng) các công cụ với một tư duy hiện đại. Tôi vẫn nhớ cảm giác bất ngờ của mình khi biết rằng google drive có thể giúp thiết kế bảng hỏi, hay điện thoại có cái gọi là google map hay facebook có thể thành lập nhóm để thảo luận,… Chúng ta vẫn đang cầm một cái điện thoại smart phone, tai đeo headphone xịn và tay thì cầm một cuốn từ điển dày cộm và 01 cái máy tính để mở đĩa CD. Chúng ta tự phức tạp hóa những tổ hợp công cụ trong cuộc sống. Chúng ta cần phải hiểu một cách thấu đáo và kỹ càng các công cụ và đưa nó trở về với đúng chức năng của nó là công cụ hỗ trợ mình.
Tóm lại, trong cuộc hành trình của các bạn cần phải hành động dựa trên sự kết hợp của: Lý luận – Phương pháp – Công cụ. Ba yếu tố này sẽ giúp bạn loại bỏ sự chung chung và chủ động hơn trong cuộc sống. Đã đến lúc, các bạn cần dựa trên hai phương pháp sau để hành động và đánh giá: Phương pháp lượng hóaphương pháp dựa trên bằng chứng. Ở đây, tôi xin phép đưa ra một kết thúc mở và không đưa ra hình mẫu cụ thể vì có lẽ sẽ có người tiếp tục làm việc đó.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s